اگرچه فرصت‌های موفقیت برای کسب‌ وکارهای خانوادگی به‌وفور یافت می‌شود، اما مجموعه‌ای از چالش‌های منحصر به ‌فرد پیش‌رو هم دارند که تحت‌کنترل افرادی است که زندگی خود را از لحاظ مالی و احساسی درهم‌ آمیخته‌اند. تضاد میان اعضای خانواده ممکن است موجب بروز آشفتگی در خانواده و زمینه‌ساز گسست و تاثیرات منفی در عملکرد کسب ‌و کار خانوادگی شود. مهم اتخاذ شیوه برخورد خانواده با تعارض و حفظ حس «خانواده» و اطمینان از ادامه رشد و شکوفایی کسب ‌و کار است. برای کسانی‌ که در پی داشتن کسب‌ و کار خانوادگی هستند، تضاد بین افراد خانواده، مانع مهمی است که باید برطرف شود. بدین لحاظ شایسته است مباشران و رهبران خانواده‌ها برنامه مناسبی برای مرتفع کردن آن تدوین کنند و به‌کار گیرند.

به‌ دلیل محرک‌های متعددی مانند تفاوت بین نقش‌ها و مسئولیت‌های اعضای خانواده و تغییراتی که در طول زمان در دیدگاه‌ها و علائق آنان به‌وجود می‌آید، اغلب احتمال بروز تضاد و تعارض وجود دارد.

به محرک‌های زیر توجه کنید:

• نداشتن شرح نقش‌ها و مسئولیت‌های شفاف
• نداشتن برنامه‌ریزی (جانشین‌پروری/ انتقال مالکیت)
• ارزش‌ها، اهداف و بینش متفاوت اعضای خانواده
• تفاوت در اخلاق کاری
• جنگ قدرت و رقابت مخرب
• احساسات: حس رنجش، حسادت و طرفداری
• رفتار متفاوت با اعضای خانواده نسبت به کارکنان
• نداشتن ساختار حاکمیت خانواده و کسب‌وکار خانوادگی
• نداشتن رویکرد رسیدگی به تعارضات خانوادگی
• طمع

هنگامی‌که کشمکش در یک کسب‌ و کار خانوادگی رخ می‌دهد، باید به‌سرعت و به‌شکلی موثر به آن رسیدگی شود.

به مراحل زیر برای حل تعارض توجه کنید:

خونسرد و آرام بمانید:

زمانی که تضاد ایجاد می‌شود، احساساتی شدن آسان است، اما این‌که بتوانید آرام و خونسرد بمانید، اهمیت دارد. این به شما کمک می‌کند تا واضح فکر و راه‌حلی موثرتر پیدا کنید.

از یک رویکرد ساختار یافته برای مدیریت تعارض استفاده کنید:

موفق‌ترین کسب ‌و کارهای خانوادگی تمایل دارند که تعارض را قبل از این‌که مخرب شود، حل کنند. بسیاری از این کسب‌ و کارها از یک فرآیند رسمی برای کاهش تعارض استفاده می‌کنند. بسته به اندازه و پیچیدگی خانواده و کسب‌ و کار خانوادگی، برخی خانواده‌ها شورای خانواده را به ‌عنوان وسیله‌ای مناسب برای رسیدگی به تعارضات خانوادگی ایجاد می‌کنند. در واقع این شوراها فرآیند رسمی حل اختلاف یا منازعه را اجرا می‌کنند.

علت اصلی را شناسایی کنید:

برای یافتن راه‌حل تعارض، ابتدا باید دلیل اصلی بروز آن شناسایی، درک و در رسیدگی آن تمرکز شود.

صریح و صادقانه ارتباط برقرار کنید:

ارتباط باز کلید حل تعارض است. همه افراد درگیر را تشویق کنید تا افکار و احساسات خود را بیان کنند و فعالانه به آن‌چه دیگران می‌گویند، گوش دهند.

به‌دنبال کمک از خارج باشید:

خانواده بدون داشتن رویکرد ساختاریافته، اغلب احساس می‌کنند که به استخدام مشاوران بیرون از خانواده نیاز دارند تا فرآیند حل تعارض را تسهیل کنند. بسیاری از خانواده‌ها نمی‌توانند بدون کمک مشاور این فرآیند را طی کنند، زیرا در منبع تعارض قرار دارند یا به موقعیت تعارض نزدیک هستند. به‌هرحال اگر در پی کمک گرفتن از یک مشاور کسب ‌و کار خانوادگی بی‌طرف باشید، این متخصصان می‌توانند به تسهیل بحث‌ها و یافتن راه‌حل‌های سودمند متقابل کمک کنند. اطمینان یابید هردو طرف درگیری درک می‌کنند که مشاور بیرونی نماینده هیچ‌یک از طرفین نیست، بلکه خانواده را خوب نمایندگی می‌کند.

حقیقت‌یابی کنید:

مشاور باید با همه طرف‌ها به‌طورمستقل ملاقات کند تا دلایل اصلی درگیری و دیدگاه طرفین را درک کند. مشاور باید تلاش کند تا خواسته‌ها و تعریف هریک از طرفین نسبت به نتیجه موفق را درک کند. مشاور باید برای درک مسائل عاطفی و واقعی تلاش کند.گردآوری، سازماندهی و بررسی یافته‌ها: مرحله بعد تجزیه و تحلیل و سازماندهی تمام اطلاعات جمع‌آوری‌ شده است. سپس نتایج را می‌توان به روشی واقعی و عینی با شرکت‌کنندگان به‌اشتراک گذاشت. باید به نقاط تعارض و اختلاف‌نظرهای اضافی اشاره کرد. ضمن این‌که نکات توافق یا سازش نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

نقاط تضاد را رتبه‌بندی کنید:

موضوعات باید توسط هر طرف به دسته‌های « مهم»، «نسبتا مهم» یا «مهم نیست» تقسیم شوند. پس از رتبه‌بندی موضوعات، از طریق مصالحه، چانه‌زنی یا اصلاح خواسته‌ها، به‌دنبال توافق طرفین باشید. ابتدا با بی‌اهمیت‌ترین یا ساده‌ترین مشکل شروع کنید. به ‌طبع تا زمانی که حقایق و احساسات برای همه درک نشود، نمی‌توان درباره اختلاف‌نظرها مذاکره کرد.

توافقات:

گام بعدی این است که طرفین را به یک توافق رسمی برسانیم. با بررسی تغییرات مورد توافق شروع و تاکید کنید که مصالحه هم‌چنان قابل‌قبول است. تعهد به توافق را می‌توان از طریق قراردادهای رسمی یا غیر رسمی، سیاست جدید یا با دست دادن تایید کرد.

انتقال توافق:

آخرین مرحله این است که توافق را به آن دسته از اعضای خانواده یا کسب‌ و کار خانوادگی که باید از نتیجه آن آگاه باشند، ابلاغ کنید. گاهی اوقات یک ارتباط رسمی مورد نیاز است، برخی مواقع یک اعلام شفاهی در یک جلسه خانوادگی یا در یک موقعیت شام خانوادگی کافی است. در نهایت، اگر اعضای خانواده‌ای که درگیر تعارض شده‌اند، نتوانند یک‌دیگر را به ‌خاطر تعارضات و اختلاف ‌نظرهایی که در گذشته رخ داده است، ببخشند، متاسفانه هرگونه رویکرد مدیریت تعارض، در دراز مدت معنای خاصی نخواهد داشت. کینه‌های مزمن و کوتاهی در حل تعارضات باعث ایجاد تلخی و رنجش طولانی‌ مدت می‌شود. فرآیند مدیریت تعارض در کسب‌ و کار خانوادگی نه‌ تنها باید محرک‌های تعارض را رسیدگی و تحلیل کند، بلکه باید به موضوع بخشش در خانواده نیز بپردازد. به یاد داشته باشیم که کسب ‌و کارهای خانوادگی ممکن است برای همیشه دوام نیاورند، اما خانواده‌ها همواره ماندگار خواهند بود!

دکتر محمد بهارلو محمدزاده ـ مشاور انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی

Although opportunities for success abound for family businesses, they also come with a unique set of challenges that come under the control of people whose lives are intertwined financially and emotionally. The conflict between the family members may cause chaos in the family and cause a break and negative effects on the performance of the family business. It is important to adopt the family’s way of dealing with conflict and maintaining sense “Family“ and ensuring the continued growth and prosperity of the business. For those who want to have a family business, conflict between family members is an important obstacle that must be overcome. In this sense, it is proper for the caretakers and family leaders to formulate and implement a suitable plan to solve it.

Due to several stimuli such as the difference between the roles and responsibilities of family members and the changes that occur over time in their views and interests, there is often a possibility of conflict.

Pay attention to the following triggers:

• Not having a clear description of roles and responsibilities
• Lack of planning (succession/ownership transfer)
• Different values, goals and vision of family members
• Differences in work ethic
• Power struggle and destructive competition
• Emotions: Resentment, jealousy and favoritism
• Treating family members differently than employees
• Not having the structure of family governance and family business
• Not having an approach to handling family conflicts
• Greed

When conflict occurs in a family business, it must be dealt with quickly and effectively.

Consider the following steps to resolve the conflict:

Stay cool and calm:

It’s easy to get emotional when conflict arises, but thisBeing able to stay calm and cool is important. This will help you think clearly and find a more effective solution.

Use a structured approach to conflict management:

The most successful family businesses tend to avoid conflict early onIf it becomes destructive, solve it. Many of these businesses use a formal process to reduce conflict. Depending on the size and complexity of the family and the family business, some families establish a family council as an appropriate means of handling family conflicts. In fact, these councils implement the formal process of dispute or conflict resolution.

Identify the root cause:

In order to find a solution to the conflict, first the main reason for its occurrence must be identified, understood and focused on its handling.

Communicate openly and honestly:

Open communication is the key to conflict resolution. Encourage everyone involved to express their thoughts and feelings and actively listen to what others have to say.

Seek outside help:

Without a structured approach, families often feel the need to hire counselors outside the family to facilitate the conflict resolution process. Many families cannot go through this process without the help of a counselor because they are at the source of the conflict or are close to the conflict situation. However, if you seek the help of an unbiased family business advisor, these professionals can help facilitate discussions and find mutually beneficial solutions. Make sure both parties to the conflict understand that the outside counsel does not represent either party, but represents the family well..

Find out:

The consultant should meet with all the parties independently to understand the root causes of the conflict and the views of the parties. The consultant should try to understand the wishes and definition of each party towards a successful outcome. The consultant should try to understand the emotional and real issues. Collect, organize and review the findings: The next step is to analyze and organize all the collected information. The results can then be shared with participants in a real and objective way. Points of conflict and additional disagreements should be mentioned. At the same time, points of agreement or compromise should also be considered.

Rate the points of conflict:

Issues should be categorized by each party as “important”, “relatively important” or “not important”. be divided After ranking the issues, seek agreement by the parties through compromise, bargaining or modification of demands. Start with the most trivial or simple problem first. Of course, until the facts and feelings are understood by all, we cannot talk about differences of opinion negotiated.

agreements:

The next step is to bring the parties to a formal agreement. Begin by reviewing the agreed-upon changes and emphasize that the compromise is still acceptable. Commitment to an agreement can be confirmed through formal or informal contracts, a new policy, or a handshake.

Transfer agreement:

The last step is to communicate the agreement to those members of the family or family business who need to be aware of the outcome. Sometimes a formal communication is required, sometimes a verbal announcement at a family meeting or in a family dinner situation is sufficient. Finally, if the family members involved in the conflict cannot‌forgive others because of the conflicts and disagreements that happened in the past, unfortunately, any conflict management approach will not have any special meaning in the long run. Chronic grudges and failure to resolve conflicts cause long-term bitterness and resentment. The process of conflict management in family business should not only handle and analyze the drivers of conflict, but should also address the issue of forgiveness in the family. Remember that family businesses may not last forever, but families always will.!

Dr. Mohammad Baharlu Mohammadzadeh – family business governance consultant