ضرورت و اهمیت ترویج کسب‏ و کارهای‏ خانوادگی در ایران

تدوین از :

محمد بهارلو محمدزاده، مشاور انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی
داوود امیراحمدی، مدیر اجرایی انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی

کسب ‏و کارخانوادگی، شرکت یا مجموعه‌‏ای از فعالیت‌‏ها می‌‏باشد که متعلق به اعضای یک خانواده است و توسط دو یا چند عضو خانواده اداره می‏‌شود که برای راهبری و رشد کسب و کار با هم کار می‏‌کنند.

سوپر مارکت‏ های محلی، رستوران‏‌ها‏، شرکت‏‌های ساختمانی، کشاورزی، تولیدی، بازرگانی و خرده فروشی‌‏ها (فروشگاه‌‏های بزرگ و مال‌‏ها) که متعلق به اعضای خانواده‌‏ها می‌‏باشند همه نمونه‌‏هایی از کسب و کارهای خانوادگی هستند. این اعضا مسئولیت انجام عملیات جاری، حسابداری، خدمات مشتریان و یا راهبری کسب ‏و ‏کار را به عهده دارند. اغلب، این سازمان‌‏های خانوادگی پویایی منحصر به‌ فرد دارند زیرا روابط شخصی را با روابط حرفه‌‏ای ترکیب می‌کنند و در نتیجه مزایا و چالش‌های یکتایی خلق می‌‏کنند.

این اقتضای انحصاری، برآیند تعاملات و دخالت‏‌های خانواده در کسب و کار از طریق مدیریت، کنترل، حاکمیت و مالکیت آن‌‏ها می‌‏باشد. آموزه‌‏های کلاسیک یادآور این نکته است که شناخت و درک مباحث اساسی کسب و کارهای خانوادگی از جمله انتقال بین‏‌نسلی، تداوم کسب و کار، توالی و جانشینی و چرخه عمر کسب و کار به کمک پیوند میان حوزه‏‌های سه گانه که در ذیل نشان داده شده است امکان پذیر می‌باشد. این حوزه‏‌ها به صورت مدور بازخوردی عمل می‏‌نمایند و بر یک‌‏دیگر تاثیر می‌‏گذارند.

هر کدام از این حوزه‌‏ها، ساختار و ویژگی‏‌های خاص خود را دارند، مثلآ حوزه خانواده از چهار مرحله تشکیل می‏‌شود؛

خانواده کسب و کار نوپا (نسل اول)،
ورود به حرفه ( نسل بعدی)،
همکاری با یک‏‌دیگر( ارتباط بین‏ نسلی)،
انتقال بین ‏نسلی(تداوم طی دوران)

حوزه مالکیت نیز دارای سه مرحله شامل:

مرحله نظارت و کنترل مالکیت (مالکیت موسس)،
مرحله مشارکت نزدیک (مالکیت همسر، فرزندان، خواهران و برادران)،
مرحله ائتلاف دور(مالکیت مشارکتی عموزادگان، خاله‌‏زادگان و …)

می‌‏باشد.

هم‌چنین حوزه کسب و کار از سه مرحله:

راه‏ اندازی
رشد و توسعه
مرحله بلوغ

تشکیل می‏‌گردد. طبعا رسیدگی به همه این ابعاد، مباحث خود را می‌‏طلبد که در این مقال نمی‏‌گنجد.

ما در انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی، بنا به دلیل وجودی و ماموریت آن ناگزیر به استفاده از حوزه چهارمی هستیم که آن ‏را حوزه “ترویج“ کسب و کارهای خانوادگی نام‏گذاری نموده‌‏ایم. در واقع بُعد ترویج نه تنها به کل ابعاد سه گانه پیش‏‌گفته محاط خواهد بود، بلکه توجه آن به کل زنجیره ارزش و اکوسیستم کسب و کارهای خانوادگی معطوف است. چیزی که تاکنون در کشورمان بدان بی‏ توجهی مشهود شده است. به‏ همین روی، جامعه کسب و کارهای خانوادگی؛ این استعداد عظیم و تاثیرگذار، کمتر از مزایای داشتن منابع مشاوره‏ و پشتیبانی‏‌های حرفه‌‏ای، حفاظت و حمایت قانونی بهره‌‏مند شده و بیشتر دچار چالش‌‏های اساسی بوده است.

بنابراین جا دارد به نحوی شایسته مورد عنایت همه دست‏اندرکاران قانونگذاری، دولت و به ویژه نقش آفرینان بخش خصوصی واقع گردد.

تکلیف کاملا شفاف و روشن است، شایسته است با مطالعه و تدبیر لازم و کافی برای گسترش زمینه حمایت و رشد کسب‏ و کارهای ‏خانوادگی و رونق صنایع تولیدی و خدماتی پشتیبان مرتبط فرهنگ‏‌سازی شود. مسلمآ این خیل انبوه فعالان به دلایل برجسته اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی اهمیتی ویژه‏ دارند.

اولا آن‌‏ها با ایجاد شغل و درآمد برای افراد و جوامع به اقتصاد و رفاه اجتماعی کمک می‏‌کنند. لذا حمایت از کسب‏ و ‏کارهای ‏خانوادگی به معنای حمایت از اشتغال محلی و رشد اقتصادی است.
دوما کسب‏ و کارخانوادگی اغلب تداوم و پایداری بلند مدت را بر سود کوتاه مدت ترجیح می‌‏دهند. آن‌‏ها تمایل دارند تعهدی قوی به جامعه نشان دهند و احتمال دارد سود خود را مجدداً سرمایه‌‏گذاری کنند. البته تدوام و پایداری تا حدی با هم همسو هستند، ولی در حقیقت کاملآ از هم متمایزند و در تمرکز اصلی خود تفاوت دارند. تداوم به توانایی یک محصول، سیستم یا سازمان برای مقاومت در برابر سایش، فشار یا آسیب طی عمر طولانی اشاره دارد. در حالی‌‏که پایداری بر پیامدهای زیست ‏محیطی و مدیریت منابع در چرخه عمر سیستم یا سازمان تمرکز دارد. این موضوع شامل استفاده کارآمد از مواد، مصرف انرژی، تولید زباله و ردپای اکولوژیکی با هدف به حداقل رساندن اثرات منفی بر محیط‏ زیست و ترویج استفاده مسئولانه از منابع است. یک محصول یا یک سیستم در صورتی‏‌که منابع زیادی مصرف کند یا آسیب‌‏های زیست ‏محیطی قابل توجهی ایجاد نماید، می‏‌تواند بدون پایداری ماندگار باشد. برعکس، اگر محصول پایدار فاقد ویژگی‌های تدوام برای ایستادگی در برابر فرسودگی و کهنگی باشد، لزوماً بادوام نخواهد بود. بنابراین کسب‏ و ‏کارهای ‏خانوادگی با داشتن دیدگاه بلند‏مدت می‌‏توانند هم‌زمان الزامات تداوم و پایداری را احراز نمایند.
سوما کسب‏ و کارهای‏ خانوادگی اغلب به دلیل روابط نزدیک با مشتریان، درک عمیق‌‏تری از نیازها و ترجیحات آن‌‏ها دارند. این امر امکان می‌‏دهد تا محصولات یا خدماتی شخصی‌‏سازی شده و با کیفیت بالا ارائه شود که برای مصرف‌‏کنندگان مفید است. مضافا این‌‏که کسب‏ و کارهای ‏خانوادگی اغلب نسبت به داشتن ارزش‌‏ها و سنت حس قوی دارند، از این‌‏رو مظهر یک میراث یگانه و جذابند که آن‌‏ها را از شرکت‌‏های غیر خانوادگی متمایز می‌‏کند.

بدین‏ لحاظ حمایت از کسب‏ و کارهای ‏خانوادگی به معنای حفظ تنوع فرهنگی و تاریخی در چشم‏‌انداز جامعه کسب ‏و ‏کارهای ‏خانوادگی است. آن‏‌ها برای اعضای خانواده فرصت‌‏هایی فراهم می‏‌آورند تا با هم کار کنند، روابط بین خود را تقویت نمایند، دانش و تخصص خود را از نسلی به نسل دیگر انتقال دهند. این حس تداوم و میراث نه تنها برای خانواده، بلکه برای جامعه گسترده‌تر ارزشمند است. عموما حمایت از کسب‏ و کارهای‏ خانوادگی به رونق اقتصادهای محلی، حفظ سنت‏‌ها، تنوع و تقویت پیوندهای قوی اجتماعی کمک می‌‏کند.

در پرتو چنین اهمیتی، ضرورت دارد فرهنگ مراقبت از کسب و کارهای خانوادگی هرچه فراگیرتر در سطح ملی مورد توجه قرار گیرد و به طور شایسته ترویج شود. این ‏کار مستلزم حفظ اصالت، شفافیت و حرفه‌‏ای بودن در تمام تلاش‌‏ها می‌‏باشد که نیازمند برنامه‏‌ریزی و اجرای دقیق است. بدین ‏ترتیب ضرورت دارد حامیان ذاتی کسب ‏و ‏کارهای ‏خانوادگی به ویژه اتاق‌های بازرگانی و انجمن‌‏های تخصصی ذیربط با انجام ابتکاراتی سازنده، این پدیده نیکوی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را تقویت نمایند.

ما برای ایجاد یک محیط تجاری پویا و پایدار و تقویت توسعه جامعه و حفظ و اعتلای سنت‌‏ها و ارزش‌‏های ناب خانوادگی ناگزیر به داشتن چارچوب‏‌های موثر برای فعالیت‌‏های ترویجی کسب ‏و ‏کارهای ‏خانوادگی در سطح ملی هستیم که به شرح ذیل نمونه‌‏ای از آن پیشنهاد می‌‏گردد:

کمپین‌‏های آگاهی:

کمپین‌‏های آموزشی برای افزایش آگاهی در مورد اهمیت و مزایای حمایت از کسب ‏و‏ کارهای ‏خانوادگی انجام گیرد. از کانال‏‌های رسانه‌‏ای مختلف مانند رسانه‌‏های اجتماعی دیجیتال، تلویزیون، رادیو، مطبوعات و … برای دستیابی به مخاطبان گسترده در سطح کشور استفاده شود.

برنامه های کارآفرینی:

برنامه‏‌های کارآفرینی را که به طور خاص برای کسب‏ و ‏کار‏ خانوادگی طراحی می‌‏شوند، سازماندهی و حمایت شود. این برنامه‌ها می‌توانند راهنمایی، آموزش و منابعی را برای کمک به رشد و شکوفایی کسب ‌و کارهای ‏خانوادگی فراهم کنند.

رویدادهای شبکه:

رویدادهای شبکه‌‏ای سازماندهی شوند که در آن‌‏ها صاحبان کسب ‏و‏ کارهای ‏خانوادگی بتوانند با یک‌دیگر ارتباط برقرار کنند، تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و از نقش آفرینانان صنعت بیاموزند. آنان می‌‏توانند همکاری و اشتراک دانش را در بین کسب‏ و ‏کارهای ‏خانوادگی تقویت کنند.

حمایت از سیاست:

از خط‏مشی‏‌هایی حمایت شود که از منافع کسب ‏و‏ کارهای ‏خانوادگی محافظت می‏‌کنند. با سیاستگذاران برای تأثیرگذاری بر قوانین و مقرراتی که محیط کسب ‏و ‏کار مطلوبی را برای شرکت‌‏های ‏خانوادگی ایجاد می‌‏کند، ارتباطات موثر برقرار شود.

تحقیق و جمع‌‏آوری داده‌‏ها:

برای جمع‏‌آوری داده‌‏ها در مورد چالش‌‏ها و فرصت‌‏های پیش ‏روی، تحقیق انجام شود. از این اطلاعات می‏‌توان برای تنظیم ابتکارات در مسیر پیشرفت، راه‏‌حل‌‏های مناسب اتخاد نمود.

ظرفیت سازی:

ارائه برنامه‌‏های یادگیری و کارگاه‌‏های آموزشی با تمرکز بر بهبود مهارت‌‏های مدیریت و حاکمیت مالکان. این ابتکار می‌‏تواند شامل زمینه‌‏هایی مانند برنامه‌‏ریزی جانشین پروری، مدیریت مالی،توسعه رهبری و … باشد. اجرای این ابتکارات و فراتر از آن‏‌ها، با همکاری موثر سازمان‏‌هایی مانند اصناف، اتحادیه‏‌ها و انجمن‌‏های تجاری مرتبط، دانشگاه‏‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی، سازمان‌‏های دولتی و قانون‏گذاری و کسب و کارهای خانوادگی حامی، عملی می‌‏شود.

با مشارکت نمایندگان داوطلب سازمان‏‌های مذکور می‌توان تیم اختصاصی کارآمدی را شکل داد و به پشتوانه آن، اهداف، طرح ریزی ابتکارات و معیارهای اندازه‌‏گیری پیامدهای آن‌ها و انجام هر‏گونه تنظیمات لازم در این مسیر را تعیین و به اجرا گذاشت.

نتیجه آن‌که، کسب‏ و ‏کارهای ‏خانوادگی نقشی مفیدی در توسعه جامعه دارند. تأثیرات در خور توجه اقتصادی، پیوند قوی با اجتماع و حمایت از فعالیت‏‌های بشردوستانه، داشتن دیدگاه و چشم‏‌انداز بلند‏مدت، انتقال بین‏ نسلی و تمرکز در تداوم و پایداری میراث خانوادگی همه از معیارهای نیکوی پیشرفت هستند.

سازگاری با شرایط متغیر بازار، داشتن مجموعه‌‏ای از ارزش‌‏ها و اصولی که در عملیات کسب و کارهای خانوادگی عمیقاً ریشه دوانیده، همه تعهدات حرفه‌‏ای و اخلاقی آن‌‏ها را نمایان می‏سازد. کسب ‏و ‏کارهای ‏خانوادگی سال‏‌ها دانش و تجربه صنعت را جمع‌آوری می‌کنند که به آن‌ها اجازه می‌دهد در حوزه کاری برتر باشند و نوآوری و تخصص در صنعت را پرورش دهند.

آن‌‏ها اغلب با مشتریان روابط نزدیک دارند و نیازها و ترجیحات آن‌‏ها را اولویت‏‌بندی می‌‏کنند و با ارائه خدمات دقیق منجر به رضایت و وفاداری آن‌‏ها می‌‏شوند. این دلایل محکم و تلاش‏‌های تاثیرگذار، مشوقی قدرتمند برای اجرای برنامه‌‏های ترویج توسعه کسب ‏و‏ کارهای ‏خانوادگی در کشور است.

The necessity and importance of promoting family businesses in Iran

Edited by:

Mohammad Baharlu Mohammadzadeh
Dawood Amir Ahmadi

A family business is a company or a set of activities that is owned by the members of a family and is managed by two or more family members who work together to manage and grow the business.

Local supermarkets, restaurants, construction companies, agriculture, production, commerce and retail (department stores and malls) which are owned by family members are all examples of family businesses. These members are responsible for current operations, accounting, customer service or business management. Often, these family organizations have a unique dynamic because they combine personal relationships with professional relationships, creating unique advantages and challenges..

This exclusive requirement is the result of family interactions and interventions in business through their management, control, governance and ownership. Classical teachings remind us that knowing and understanding the basic issues of family businesses, including intergenerational transfer, business continuity, succession and succession, and the life cycle of the business, with the help of the link between the three areas that It is possible as shown below. These spheres act in a feedback loop and influence each other.

Each of these areas has its own structure and characteristics, for example, the family area consists of four stages;

New business family (first generation),
entering the profession next generation),
cooperation with each other (intergenerational communication ),
Intergenerational transmission (continuity over time)

The domain of ownership also has three stages including:

Ownership monitoring and control stage (founding ownership),
Close partnership stage (ownership of spouse, children, siblings),
The distant coalition stage (joint ownership of cousins, aunts, etc.)

Also, the business field has three stages:

launch
development
Maturity stage

is formed Of course, dealing with all these dimensions requires its own discussion, which is not included in this article.

In the family business promotion association, due to its existence and mission, we are forced to use the fourth field, which we have named the field of ” promotion” of family businesses. In fact, the dimension of promotion will not only be surrounded by the aforementioned three dimensions, but its attention is directed to the entire value chain and ecosystem of family businesses. Something that has been neglected in our country so far. Similarly, the family business community; This huge and influential talent has benefited less from the advantages of having professional support and consulting resources, protection and legal support and has faced more fundamental challenges.

Therefore, there is a place for it to be properly cared for by all those involved in the legislation, the government, and especially the actors of the private sector.

The task is completely transparent and clear, it should be cultured with the necessary and sufficient study and planning to expand the support and growth of family businesses and the prosperity of related production and service industries. Undoubtedly, this large number of activists are of special importance for outstanding economic, social, cultural and environmental reasons.

First They contribute to the economy and social welfare by creating jobs and income for individuals and communities. Therefore, supporting family businesses means supporting local employment and economic growth.
Second Family business They often prefer long-term continuity and stability over short-term profit. They tend to show a strong commitment to society and are likely to reinvest their profits. Of course, continuity and sustainability are aligned to some extent, but in fact they are completely different and differ in their main focus. Durability refers to the ability of a product, system, or organization to resist wear, stress, or damage over a long lifetime. While sustainability focuses on environmental consequences and resource management in the life cycle of the system or organization. This includes efficient use of materials, energy consumption, waste generation and ecological footprint with the aim of minimizing negative effects on the environment and promoting responsible use of resources. A product or a system can be unsustainable if it consumes too many resources or causes significant environmental damage. On the contrary, if the sustainable product does not have the characteristics of continuity to stand against wear and tear, it will not necessarily be durable. Therefore, family businesses with a long-term perspective can meet the requirements of continuity and sustainability at the same time.
Third Family businesses often have a deeper understanding of their needs and preferences due to their close relationships with customers. This makes it possible to provide personalized and high-quality products or services that are useful to consumers.. Additionally, family businesses often have a strong sense of values and tradition, hence embodying a unique and attractive heritage that differentiates them from non-family businesses.

In this sense, supporting family businesses means preserving cultural and historical diversity in the perspective of the family business community. They provide opportunities for family members to work together, strengthen their relationships, and transfer their knowledge and expertise from one generation to another. This sense of continuity and heritage is valuable not only to the family, but also to the wider community. In general, supporting family businesses contributes to the prosperity of local economies, preserving traditions, diversity and strengthening strong social bonds.

In the light of such importance, it is necessary to take care of the culture of family businesses more comprehensively at the national level and promote them appropriately. This work requires maintaining authenticity, transparency and professionalism in all efforts, which requires careful planning and execution. In this order, there is a need for the inherent supporters of family businesses, especially the rooms Commerce and related specialized associations should strengthen this good economic, social and cultural phenomenon by taking constructive initiatives.

In order to create a dynamic and stable business environment and to strengthen the development of the society and to preserve and elevate pure family traditions and values, we are forced to have effective frameworks for the promotion activities of family businesses at the national level. An example of it is suggested as follows:

Awareness campaigns:

Educational campaigns should be conducted to raise awareness about the importance and benefits of supporting family businesses. Different media channels such as digital social media, television, radio, press, etc. should be used to reach a wide audience in the country..

Entrepreneurship programs:

Organize and support entrepreneurship programs specifically designed for family businesses. These programs can provide guidance, training, and resources to help family businesses grow and thrive..

Network events:

Organize networking events where family business owners can meet with aNetwork, share experiences, and learn from industry leaders. they They can strengthen cooperation and knowledge sharing among family businesses.

Policy support:

Support policies that protect the interests of family businesses. Communicate effectively with policymakers to influence laws and regulations that create a favorable business environment for family businesses..

Research and data collection:

Conduct research to collect data on challenges and opportunities ahead. From this information, appropriate solutions can be taken to set initiatives in the path of progress..

Capacity Building:

Providing learning programs and workshops focusing on improving the management and governance skills of owners. This initiative can include areas such as succession planning, financial management, leadership development, etc.. Implementation of these initiatives and beyond, with the effective cooperation of organizations such as guilds, unions and related trade associations, universities and educational and research centers, governmental and legislative organizations, and businesses. A supportive family is practical.

With the participation of volunteer representatives of the mentioned organizations, an efficient dedicated team can be formed and based on it, goals, planning initiatives and criteria for measuring their consequences and making any necessary adjustments in this direction can be determined and implemented.

As a result, gain And family work has a useful role in the development of society. Impacts worthy of economic attention, strong connection with the community and support for humanitarian activities, having a long-term vision and vision, intergenerational transfer and focusing on the continuity and sustainability of family heritage are all good criteria of progress.

Adapting to the changing conditions of the market, having a set of values and principles that are deeply rooted in the operation of family businesses, shows all their professional and ethical commitments. Family businesses accumulate years of industry knowledge and experience that allow them to excel in their field and foster innovation and industry expertise..

They often have close relationships with customers and prioritize their needs and preferences and lead to their satisfaction and loyalty by providing detailed services. These strong reasons and effective efforts are a powerful incentive to implement programs to promote the development of family businesses in the country.