گزارش اولین همایش ملی کسب و کارهای خانوادگی
با حمایت اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران و تهران
اوليــن همايش ملي کسب و کــارهای خـانـوادگی، توسط توسط انجمن ترويج کسب و کارهای خانوادگی و با حمایت همه جانبه اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی ايران و تهران در تـاريخ 27 آذرمـاه 1403 در سالن ميرمحمدصادقی اتاق ایران برگزار گرديد.
در این همایش از توافق با رئیس اتاق ایران مبنی بر ایجاد شورای مرکزی کسبوکارهای خانوادگی در اتاق ایران و راهاندازی مراکز استانی آن در اتاقهای سراسر کشور، صحبت شد. همچنین مقرر شد اتاق تهران به عنوان پیشقدم در بین اتاقهای استانی، اولین مرکز کسب و کارهای خانوادگی را تأسیس کند.
بیان دغدغههای هيأت موسس و هيأت مدیره انجمن، اعلام آمادگی انجمن مدیران صنایع، بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان، سازمان مدیریت صنعتی، اندیشکده کسب و کارهای خانوادگی دانشگاه تهران، مرکز همکاری کسب و کارهای خانوادگی دانشگاه صنعتی شریف و فدراسیون مدیریت و مشاوران کسب و کار ایران به عنوان جمعی از فعالان اکوسيستم کسب و کارهای خانوادگی، و نیز حضور ، اظهار نظر و حمایت روسای پيشین و فعلی اتاق ایران و تهران از این حرکت، از نتایج این همایش بود.
برای مشاهده کلیپ همایش روی تصویر کلیک فرمایید.
از غفلت ملی تا تدبیر ملی
در ابتدای همایش، سعید جابرانصاری، رئیس هیات مدیره انجمن ترویج کسب وکارهای خانوادگی با ارائهای با عنوان از غفلت ملی تا تدبیر ملی، گفت:
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
در سراسر جهان کسب و کارهای خانوادگی، ستون فقرات بخش خصوصی هستند تا آنجا که ۷۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی را به خود اختصاص میدهند. در ایران این رقم به ۲۰ درصد هم نمیرسد.
ایشان ادامه داد: بالغ بر ۴۰ سال است که موضوع کسب و کارهای خانوادگی جنبه علمی پیدا کردند و وارد دروس دانشگاهها شدند. اتاقها هم در سطح شبکه سازی، مطالبهگری و حمایتگری وارد عمل شدند و قوانین حمایتی را دنبال میکنند. در اتاق کشورهای حوزه خلیج فارس نیز این موضوع مورد توجه قرار گرفته است.
سعید جابرانصاری در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: در این سالها جایگاه کسب و کارهای خانوادگی را نادیده گرفتیم و در ابتدای انقلاب بسیاری از آنها را از بین بردیم. نبود اطلاعات و دادههای لازم نسبت به این بخش، چالش دیگری است که با آن مواجه هستیم.
رئیس هیاتمدیره انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی تقویت ذاتی خانوادههای کارآفرین و بهبود محیط کسب و کارهای خانوادگی را ضروری خواند و گفت: نه تنها مطالعات تحقیقاتی در این بخش انجام نشده و دانشگاهها روی آن متمرکز نشدند، حتی اتاقها هم اقدامات حمایتی و آموزشی لازم و کافی را برای معرفی این مدل کسب و کار نداشتند. او اهداف این همایش را افزایش آگاهی عمومی، تبیین اهمیت و ظرفیتهای این حوزه در فرایند توسعه، ضرورت پرداختن به آن به منظور اصلاح ناترازیها و راهکاری امکان پذیر برای تغییر جهت قطب نمای توسعه کشور به سوی مردمی سازی اقتصاد عنوان کرد.
ایشان راهاندازی شورای مرکزی کسب و کارهای خانوادگی با حمایت اتاق ایران و شکلگیری مراکز کسب و کار خانوادگی در اتاقهای سراسر کشور را یک گام راهبردی برای نشان دادن عزم اتاقها در پرداختن به این موضوع دانست.
همایش با ۳ پنل به کار خود ادامه داد:
۱- پنل خانواده های کارآفرین، ۲- پنل اکوسیستم هم آفرین و ۳- پنل اتاق امید آفرین.
در پنل خانواده های کارآفرین، چالشها و فرصتهای کسب وکار خانوادگی از نگاه هيأت موسس و هيأت مدیره انجمن تبیین گردید.
شرح عکس از راست:
علی نقیب، عضو هیات مدیره انجمن ترویج/ کمال میثمی فرد، نایب رییس انجمن ترویج، شاهین خلیلی عراقی، صدیقه گرامی و محمدرضا جابرانصاری، عضو هیئت موسس انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی
در این پنل که با راهبری امیر ابراهیمنژاد، عضو حرفهای انجمن اجرا شد، جمعی از اعضاء هيأت موسس انجمن شامل:
- گروه بوتان (شاهین خلیلی)
- گروه صنعتی سپاهان (محمدرضا جابرانصاری)
- شرکت کیلا (صدیقه گرامی)،
- شرکت آریا فودان (کمال میثمی)
- بهداشتی عبیدی (علی نقیب)
دکتر امیر ابراهیمنژاد
در این پنل اعضای حاضر ضمن بیان زمینههای شکلگیری انجمن ترویج کسب وکارهای خانوادگی، خلاصهای از تجارب و نیز دغدغههای خود را مطرح نمودند.
آقای شاهین خلیلی به مدل جدایی مالکیت(Ownership) از منافع(Benefits) و تجربه موفق گروه بوتان، اشاره کردند و توضیحات مفیدی از مزایای این مدل ارائه کردند.
همچنین در ادامه خانم گرامی به تجربه شخصیشان در شکلدهی مجموعه کیلا به عنوان یک کسب وکار جدید در کنار کسب وکار خانوادگی شان (مجموعه گلستان) و چالشهای آن در مسیر رشد اشاره کردند. همچنین تجربه پیوستن به بورس برای کسب وکارهای خانوادگی و مسیر آن توسط آقای محمدرضا جابرانصاری مورد بحث قرار گرفت و موارد مفیدی راجع به نحوه همکاری با مدیران حرفهای خارج از خانواده نیز مطرح کردند.
در ادامه آقای کمال میثمیفرد به تجربیات خود به عنوان نسل سوم کسب وکاراشاره کردند و بر مقوله توجه به نسل جدید در کسب وکارهای خانوادگی و ماموریت کمیته Next Gen در انجمن اشاره نمودند.
آقای نقیب نیز با اشاره به تجربه متفاوتشان در خرید یک کسب وکار خانوادگی با سابقه(گروه بهداشتی عبیدی) و تجربه مالکیت و مدیریت جدید آن در قالب یک خانواده جدید اشاره کردند که نمونه موفقی برای الگوهای مشابه در ادغام و تملک(M&A) است.
در انتها مدیریت پنل، آقای دکتر ابراهیمنژاد نیز با اشاره به سوابق تحقیقات در این زمینه در ایران، به چالشهای کسب وکارهای خانوادگی در ایران اشاره کردند و مدلی در این باره ارائه نمودند.
در پنل اکوسیستم هم آفرین، با راهبری رضا غيابی، عضو حرفهاي انجمن، اکوسیستم میانرشتهای کسب و کارهای خانوادگی مورد توجه و بررسی قرار گرفت.
اعضای پنل از سمت راست عبارت بودند از :
- مجتبی مالکی، فدراسیون مدیریت و مشاوران کسب وکار ایران
- فوژان صباحی، اندیشکده کسب وکارهای خانوادگی دانشگاه تهران
- رضا کریمی، سازمان مدیریت صنعتی
- فیروزه صابر، بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان
- حسین سلیمی، انجمن مدیران صنایع
- حسین صامعی، مرکز همکاری کسب وکارهای خانوادگی دانشگاه صنعتی شریف
- رضا غیابی، رئیس پنل
در جریان اولین همایش ملی کسب وکارهای خانوادگی، پنل تخصصی «اکوسیستم همآفرین» به میزبانی رضا غیابی، استراتژیست و مشاور مدیریت، برگزار شد.
رضا غیابی در ابتدا از تجربه موثر اکوسیستم استارتاپی و فناوری در ایران گفت که توانسته است طی یک دهه سهم خود از GDP ایران را از ۱٪ به ۸٪ ارتقا دهد. امید میرود که اکوسیستم کسب و کارهای خانوادگی نیز در ارتقای سهم این بخش از اقتصاد به حد میانگین جهانی موفق گردد. ضمنا با ارتباط موثر بین اکوسیستم کسب و کارهای خانوادگی و اکوسیستم فناوری میتوانیم، علاوه بر جذب استعدادهای برتر و کمک به ماندگاری کسب و کارها ، به همراهی نسل جوان خانوادههای کارآفرین نیز کمک شایانی کند.
غیابی در ادامه پنل با خوشامدگویی به حاضران، موضوع «اکوسیستم» و اهمیت آن را در ساختارهای اقتصادی امروز به بحث گذاشت. او اکوسیستمهای میانرشتهای را پایههای مدنیت اقتصادی معرفی کرد و به نقش اکوسیستمهای استارتاپی ایران در توسعه اقتصاد دیجیتال اشاره داشت. غیابی سپس به معرفی کسبوکارهای خانوادگی به عنوان یک اکوسیستم میانرشتهای پرداخت و با اشاره به چالشهای انتقال بیننسلی و نقش شبکههای بینالمللی مانند FBN، بر ظرفیت بالای ایرانیان خارج از کشور و خانوادههای کارآفرین برونمرزی برای توسعه اقتصادی تاکید کرد. هدف اصلی این پنل را بررسی پیوند اکوسیستمهای خانوادگی با اقتصاد ایران و یافتن راهحلهایی برای چالشهای پیشرو اعلام کرد.
سخنرانان پنل از نهادهای مختلف حضور داشتند و هر کدام ابعاد مهمی از موضوع را مورد بررسی قرار دادند.
سید حسین سلیمی از انجمن مدیران صنایع ایران و رئیس انجمن سرمایهگذاری خارجی اتاق ایران به عنوان یک کارآفرین موفق بر نقش کسب و کارهای خانوادگی در سرمایهگذاری و توسعه صنعتی تأکید کرد و اظهار نمودند با توجه به 69 هزار عضو اتاق ایران پیش بینی میشود نزدیک به 90% آن متعلق به کسب و کارهای خانوادگیست و این میزان از حضور امکان مرجعیت اتاقها در ایران را مهیا میکند تا با همکاری همگان و آگاهی لازم در این خصوص، نسبت به تغییر دیدگاه از منظر مدیریت مالکیت بتوانند مسیر پیش رو را هموار نمایند چرا که مالکیت میتواند در راس هرم کسب وکارهای خانوادگی باشد و مدیریت آن در سطوح سازمان نسل به نسل منتقل شود.
سخنران بعدی پنل آقای دکتر حسین صامعی از مرکز همکاری کسب و کارهای خانوادگی دانشگاه صنعتی شریف و عضو شورای علمی انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی به اهمیت نوآوری و جانشینپروری در خانوادههای کارآفرین اشاره کرد و این که نقطه آغاز حضور در این حوزه برمی گردد به زمانی که آماده ارائه پایان نامه دکترای خود با رشد و تداوم کسب و کارهای خانوادگی در دانشگاه شریف بودند. ایشان به فعالیت های جاری از جمله شکل دهی یک اکوسیستم برای رشد و توسعه کسب و کارهای خانوادگی با پیش گامی انجمن ترویج اشاره نمودند و این که هم اکنون در حال به مشارکت گرفتن بازیگران اصلی( اتاق های بازرگانی، مراکز علمی و تحقیقاتی، موسسات آموزشی و پژوهشی، مشاوران حقوقی و حقیقی و …) و شناسایی فرصتهای همکاری با آنان در مسیر تغییر قطب نمای توسعه کشور به سوی مدل کسب و کارهای خانوادگی که مردمیترین هسته بخش خصوصی میباشند هستیم. از جمله این بازیگران دانشکده مدیریت واقتصاد دانشگاه شریف است که طی نشستهای متمادی و عقد تفاهم نامه همکاری با هدف خلق اکوسیستم مورد نیاز، آماده همکاریهای روبه آیندهای متمایز خواهیم بود. شروع این مهم با طرح های پژوهشی و حمایت از پایان نامهها برای شناسایی راه کارهای اجرایی برای رسیدن به دانش کاربردی. ادامه این حرکت با برگزاری دورههای آموزشی برای مدیران و صاحبان کسب و کارهای خانوادگی و در نهایت نشر دانش کسب شده به اشکال گوناگون خواهد بود. نکته مهم دیگر در این همکاری استفاده از ظرفیتهای موجودف شامل امکان شبکهسازی با فارغ التحصیلان داخل و خارج از کشور خواهد بود. نکته ارزشمند دیگر مطالعات در حوزه سیاستگذاری با هدف کمک به سیاستهای دولت در حمایت از این مدل برتر جهانی.
امیدواریم بتوانیم در آیندهای بسیار نزدیک درک عمیقی از مفهوم کسب وکارهای خانوادگی در اذهان جامعه ایجاد نماییم.
فیروزه صابر از بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان به توسعه مشارکت زنان و جوانان در این ساختارها و تأثیر مسئولیتهای اجتماعی پرداخت و بیان نمودند؛ با توجه به سه مولفه خانواده، مالکیت و مدیریت در کسب وکارهای خانوادگی، نقش خانواده در سیاستگذاری این نوع کسب وکارهای بسیار مهم است چرا که خانواده است که به استحکام، پایداری و توسعه کسب وکار میاندیشد. بنیاد زنان و جوانان یک موسسه غیر دولتی است که از سال 84 شکل گرفت و ماموریت آن ترویج و توسعه کسب و کار در 2 جامعه زنان و جوانان است. از سال 92 و به پیشنهاد سعید جابرانصاری که عضو هیات مدیره بودند موضوع ترویج کسب و کارهای خانوادگی با مدیریت علمی دکتر فریدون آذرهوش با تجربه متمادی در بحث آموزش و مشاوره مدیریت، پروژه کارستان که بر الگوهای موفق کارآفرینان متمرکز بود، اولین مستند کارآفرین موفق در باره زنده یاد علی اصغر حاجی بابا تهیه گردید.
اهداف این پروژه به مشارکت گرفتن جوانان خلاق و برخوردار از سرمایه فکری، مالکیتی و مالی و به تحقق ایدههای آنان و ترویج این تفکر و ادبیات آن از طریق آموزشها و مشاوره برای جوانان بود.
نتایج اقدامات بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان در آن زمان عبارت بودند از:
- شناسایی کسب وکارهای خانوادگی در ایران
- شناسایی مدرسان و پژوهشگران حوزه کسب و کارهای خانوادگی
- شناسایی کتب و مقالات مرتبط
- برگزاری 5 نشست تخصصی با صاحبان کسب و کارهای خانوادگی در 3 نسل
- تهیه چک لیستی از چالشها وقوتها
- حضور در سیزدهمین کنفرانس بینالمللی مدیریت در دانشگاه شریف(1394) با حضور دکتر فریدون آذرهوش به عنوان سخنران کلیدی و با عنوان ضرورت آموزش، پژوهش و مشاوره در کسب و کارهای خانوادی با همکاری تیمی از کسب وکارهای خانوادگی و کارشناسان بنیاد در یک پنل جداگانه با موضوع چالشها و راه کارهای مدیریت کسب وکارهای خانوادگی از سه منظر اقتصاد ملی، مدیریت بنگاه و راهکارهای بنیاد برای ورود جوانان به عرصه کسب و کارهای خانوادگی
- ترجمه کتاب تداوم کسب وکارهای خانوادگی توسط دکتر حسین صامعی
- موضوع تشکیل انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی
دکتر رضا کریمی مدیر دوره های عالی مدیریت از سازمان مدیریت صنعتی اهمیت حرفهایسازی و بلوغ مدیریتی را مطرح کرد و خبر ایجاد مرکز کسب وکارهای خانوادگی در سازمان مدیریت صنعتی را بر اساس تفاهم منقد شده فی مابین داد. ما در اولین اقدام و سنجش از دانشجویان دوره های عالی متوجه شدیم بیش از 70% آنان از کسب و کارهای خانوادگی هستند. آنان اعلام نمودند که بسیار مشتاق فراگیری موضوعات این حوزه هستند. براساس این اشتیاق و همکاری اولین نشست خانه مدیران پیش رو با عنوان مسیر بلوغ کسب و کارهای خانوادگی را با حضور مشاوران، پژوهش گران، اساتید هیئت علمی، مدیران و مالکان کسب و کارهای خانوادگی برگزار نمودیم.
در نظر داریم با همکاری انجمن ترویج به زودی اولین دوره Post MBA را طراحی و برگزار نماییم. این دوره برای فارغ التحصیلانی است که در دوره های MBA و DBA سازمان شرکت نموده و مشتاق حضور در دوره آتی هستند.
سخنران بعدی پنل خانم دکتر فوژان صباحی از اندیشکده کسب و کارهای خانوادگی بودند که بر نقش ارزشها و فرهنگ خانوادگی در ارتقای ماندگاری این کسب و کارها تأکید داشت. ایشان با اشاره به فلسفه وجودی اندیشکدهها از جمله: انجام تحقیقات بنیادی و کاربردی، توسعه سیاست ها و راهبردها، پیشنهاد راهحلهای مبتنی بر شواهد، آموزش و توانمندسازی و همین طور نهادسازی و تقویت زیرساخت ها از طریق اجماع اندیشه و اندیشمندان صاحب نام و توانمند. فعالیت اندیشکده کسب و کارهای خانوادگی دانشگاه تهران زمانی ایجاد شد که دانشکده علوم خانواده در اردیبهشت ماه سال جاری در دانشگاه تهران تاسیس گردید. ما از ابتدای فعالیت مان 3 موضوع آموزش، پژوهش و ترویج کسب و کارهای خانوادگی را در دستور کار خود داریم. ما امیدوارم با توجه به تاریخچه دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر و میراث علمی کشور کانونی باشد برای اندیشه ورزان و علاقمندان به این حوزه. یک تمایز خاص در بین کسب وکارهای خانوادگی و سایر کسب و کارها وجود دارد و آن فرهنگ غنی و با سابفه در میان خانواده های کارآفرین است و موجبات پایداری آنان را فراهم می نماید و هر یک از ما موظف هستید نسبت به مطالعه، مستندسازی و اشاعه این فرهنگ ارزشمند در جامعه ایران سهم خود را ایفا نماییم. تمایز دیگر، حضور کسب و کارهای خانوادگی در حوزه مسئولیتهای اجتماعی و نقش آفرینی آنان در طی زمان است.
در پایان، مجتبی مالکی دبیرکل فدراسیون مدیریت و مشاوران کسب و کار ایران، به نقش و اهمیت حضور مشاوران تخصصی در حکمرانی توسعه محور و موفقیت پایدار کسب و کارهای خانوادگی اشاره نموده و بیان نمودند با عنایت به ایجاد کمیسیون مشترکت فی مابین انجمن ترویج کسب و کارهای خانوادگی و فدراسیون مدیریت و مشاوران کسب و کار ایران، ضرورت توجه به هم آموزی مشاوران از هم و باهم و اشاعه دانش جهانی از طریق پیادهسازی آن در کسب و کارهای خانوادگی ایران بسیار ضروریست. این امر با درک نیازهای کسب وکارهای خانوادگی و رفع آن در مرحله اول و توانمندسازی شبکه مشاورین با تکیه بر استانداردهای بین المللی میسر خواهد شد. همه ما آمدهایم برای باز تعریف نمودن نقشمان در توسعه این حوزه ارزشمند. در انتها به قصه کسب و کارهای خانوادگی اشاره نمودند که سه مرحله دارد. قصه نسل اول ایجاد رفاه برای خانواده است. قصه دوم رضایتمندی است و زمانی که نسل اول آماده انتقال بین نسلی میشود، قصه معنابخشی آغاز میگردد.
این پنل فرصتی بود تا ابعاد مختلف کسب و کارهای خانوادگی از منظر صنعتی، اجتماعی، نوآورانه و مشورتی مورد بحث و تحلیل قرار گیرد و بر ضرورت همکاری و همافزایی بین نهادهای مختلف تأکید شود.
پنل تخصصی «اکوسیستم همآفرین» با هدف بررسی چالشها، فرصتها و ظرفیتهای موجود در کسب و کارهای خانوادگی کشور، تأکید داشت که این کسب و کارها، بهعنوان رکن مهمی از بخش خصوصی، پتانسیل بالایی برای ارتقای تولید ناخالص داخلی دارند.
آنچه از این پنل آموخته شد، به شش نکته کلیدی قابل تقسیم است.
- نخست، تداوم کسب و کارهای خانوادگی به چگونگی انتقال بیننسلی وابسته است. عدم برنامهریزی برای این انتقال، زمینهساز شکافهای مدیریتی و آسیبهای ساختاری خواهد شد. حفظ ارزشها، تجربیات و دانش نسلهای گذشته و ترکیب آن با دیدگاههای نوین نسل جدید، کلید موفقیت در این انتقال است.
- دوم، مشارکت زنان و جوانان نقشی کلیدی در پویایی و نوآوری این نوع از کسب و کارها دارد. ورود این دو گروه به بدنه مدیریتی و اجرایی میتواند نه تنها تنوع فکری و عملیاتی ایجاد کند، بلکه استمرار و رشد کسب و کارها را در شرایط متغیر اقتصادی تضمین نماید.
- سوم، حرفهایسازی ساختار مدیریتی در کسب وکارهای خانوادگی امری ضروری است. تکیه صرف بر تجربه خانوادگی، هرچند ارزشمند، دیگر پاسخگوی چالشهای پیچیده امروز نیست. ورود مدیران حرفهای و استفاده از ابزارهای نوین حکمرانی، میتواند به ارتقای کارایی و پایداری این کسب و کارها کمک شایانی کند.
- چهارمین آموزه به اهمیت حفظ ارزشهای خانوادگی بازمیگردد. ارزشها و فرهنگ درونی خانواده به عنوان ستونهای هویتی این نوع از کسب و کارها، نقشی کلیدی در ماندگاری و کاهش تعارضات داخلی دارند. به کارگیری علوم ارتباطات و روانشناسی خانواده در این حوزه میتواند بستری برای تقویت گفت و گوهای بیننسلی و مدیریت بحرانهای درونی فراهم آورد.
- نکته پنجم، توجه به نوآوری و فناوری بهعنوان ابزاری برای افزایش بهرهوری و جذب نسل جدید است. ارتباط مؤثر با مراکز علمی و تحقیقاتی و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین نهتنها جذابیت کسبوکارهای خانوادگی را برای نسل جوان افزایش میدهد، بلکه توان رقابت آنها در بازارهای داخلی و بینالمللی را نیز تقویت میکند.
- در نهایت، بهرهگیری از مشاوران تخصصی و صلاحیتدار، ضرورت اجتنابناپذیری است. فرهنگ مشاورهپذیری میتواند ریسک تصمیمگیریهای نادرست را کاهش دهد و به واسطه آن، حکمرانی توسعه محور در کسبوکارهای خانوادگی استقرار یابد. این رویکرد نهتنها به حل مشکلات ساختاری کمک میکند، بلکه مسیر رشد و توسعه پایدار را هموار میسازد.
آنچه در این پنل بیش از همه اهمیت داشت، ضرورت اکوسیستمسازی در کسب وکارهای خانوادگی بود. این ساختارها، به دلیل پیوند عمیق میان هویت خانوادگی و اهداف اقتصادی، نیازمند یک اکوسیستم منسجم و چند وجهی هستند که در آن نهادهای مشاورهای، مراکز علمی، مدیران حرفهای و سرمایهگذاران داخلی و بینالمللی در کنار هم عمل کنند. اکوسیستمسازی، نهتنها بستری برای حل چالشهای درونی این کسب وکارها فراهم میکند، بلکه به ارتقای سهم آنها در تولید ناخالص داخلی و توسعه اقتصادی کشور نیز کمک خواهد کرد. در شرایطی که اقتصاد ایران نیازمند ستونهای باثبات و پیشروست، کسب و کارهای خانوادگی میتوانند با تکیه بر این اکوسیستم، جایگاه خود را بهعنوان یکی از بازیگران اصلی اقتصاد تثبیت کنند
در پنل اتاق امید آفرین، که راهبری آن را حسن فروزانفرد، عضو هیاتمدیره انجمن ترویج کسب وکارهای خانوادگی، بر عهده داشت، به نقش اتاقهای بازرگانی در تقویت و توسعه کسبوکارهای خانوادگی پرداخته شد.
اعضای پنل از راست: محمود نجفیعرب، حسین سلاحورزی، محمد نهاوندیان، محسن جلالپور، و مسعود خوانساری
حسن فروزانفرد،
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
با تأکید بر لزوم توجه اتاقها به کسبوکارهای خانوادگی، گفت:
باید عملکرد اتاق کشورهای پیشرفته، در حال توسعه و اسلامی در حوزه کسبوکارهای خانوادگی را مورد بررسی قرار داده و با هم مقایسه و در نهایت اقدامات اتاق ایران و اتاقهای سراسر کشور را در این رابطه مطالعه کنیم. ایشان از توافق با رئیس اتاق ایران برای راهاندازی نهاد مرکزی کسب و کارهای خانوادگی در اتاق ایران خبر داد.
کسب و کارهای خانوادگی را با هدف حذف انحصار و رانت جویی در اقتصاد از بین بردیم.
.
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
پرداختن به موضوع کسبوکارهای خانوادگی را بسیار ارزشمند دانست و توجه امروز به این حوزه را خیلی دیر ارزیابی کرد و گفت:
برای جبران دوران و زمان از دست رفته باید ریشهیابی صورت گیرد و آنگاه راهحلهای جبران را پیدا کنیم. او در ادامه به ناترازی مالکیتی که در اقتصاد ایران دیده میشود، اشاره و تصریح کرد:
ریشهیابی این وقفه در رشد کسب و کارهای خانوادگی برای ادامه مسیر بسیار مهم است. طبق تجربه جهانی بین رشد این نوع کسب و کارها و رشد اقتصادی ارتباط نزدیکی وجود دارد؛ اما در ایران طی چند برهه شاهد شوکهای سیاسی و مشکلات اقتصادی بودیم.
ایشان ادامه داد: وقفه در رشدهای اقتصادی با همین شوکهای سیاسی و توقف اقتصاد خصوصی همزمان است. به تدریج که جلو میرویم اقتصاد ایران با خصولتیها مواجه میشود که سعی دارد از ویژگیهای خصوصی بهره ببرد؛ اما این موضوع ممکن نبوده است.
نهاوندیان نگاه منفی به هزار فامیلی را انتقاد نسبت به انحصار در اقتصاد کشور دانست و نه فامیلی بودن که متأسفانه موجب شد پاسخ اشتباهی به آن داده شود. او ادامه داد: باید برای مقابله با انحصار به سراغ رقابت میرفتیم ولی به اشتباه کسبوکارهای خانوادگی را نشانه گرفتیم.
به اعتقاد رئیس پیشین اتاق ایران، ناترازی مالکیتی ناشی از یک تشخیص نادرست بود. به جای اینکه با ملاحظه موردی با امکان بررسی و ارزیابی، رقابت را در اقتصاد کشور جاری کنیم، یک تصمیم سیاسی برای مقابله با این کسبوکارهای خانوادگی اتخاذ شد. به جای رفتار انحصارجویانه با این خانوادهها مقابله کردیم و با تشخیص نادرست درمان نادرست را در پیش گرفتیم.
او همچنین خاطرنشان کرد: یک کسبوکار خانوادگی در چارچوب رقابت میتواند پیشرفت کند و در محیط انحصاری توان پیشرفت ندارد. بنابراین باید اجازه دهیم این کسبوکارها در محیط رقابتی حرکت کنند. در واقع باید اجازه دهیم کسبوکارها بزرگ شوند؛ اما در یک فضای رقابتی فعالیت کنند. کسبوکارهای باید همانطور که امکان ورود دارند؛ امکان خروج از چرخه اقتصاد را هم داشته باشند.
نهاوندیان تأکید کرد: برای مقابله با ناترازی مالکیتی باید عدم توازن بین اختیار و مسئولیت در ساختار مدیریت اقتصاد را از میان برداریم.
کسبوکارهای خانوادگی در محیطی رقابتی امکان فعالیت دارند.
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
محسن جلال پور، رئیس اسبق اتاق ایران از تشکیل این انجمن در وزارت کشور ابراز تأسف کرد و گفت: محل تشکیل این انجمن باید اتاق ایران باشد و باید این اتفاق از دل اتاق ایران شروع میشد.
او ادامه داد: آنچه در دهههای گذشته رخ داده است نه تنها میدان ندادن به کسبوکارهای خانوادگی بوده بلکه مانعتراشی در برابر حرکت آنها بوده است. در واقع فضای رقابت به قدری تنگ شد تا بسیاری از صاحبان کسبوکار، مهاجرت کردند و بسیاری از آنها فعالیت خود را در دیگر کشورها ادامه دادند.
از طرفی این کسبوکارها را به افرادی واگذار کردیم که توان مدیریت نداشتند. این واحدها به دست دولت سپرده شد که نه سودی داشتند و حتی زیانده هم شدند. این فعال اقتصادی خاطرنشان کرد: این واحدهای دولتی به فعالیت بنگاههای خصوصی و کسبوکارهای خانوادگی آسیب زدند چون امکان رقابت با واحدهایی که دستشان در جیب دولت است، ممکن نیست. جلال پور از کوتاهی اتاق نسبت به کسبوکارهای خانوادگی صحبت و تصریح کرد: میتوان یک کرسی دائم در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی به این انجمن بدهیم؛ اگر قرار باشد از کسبوکارهای خانوادگی حمایت کنیم، شاید در این بازه زمانی و کاتوه مدت نتوانیم سند قانونی مستقل، تنظیم و تصویب کنیم ولی میتوان با توجه به ظرفیت قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار، به صورت الحاقیه در مجلس شورای اسلامی تصویب کرد.
او یکی از معضلات بزرگ به ویژه در بخش کشاورزی را خرد شدن مالکیتها دانست و گفت: باید برای حل این چالش جدی، راهکار پیدا کنیم.
صنعتی شدن ایران، رفاه مردم را درپی دارد.
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
حسین سلاحورزی، رئیس سابق اتاق ایران با بیان این مطلب که مسیر رفاه مردم از صنعتی شدن ایران میگذرد و توسعه تشکلها برای صنعتی شدن و پیگیری حقوق فعالان اقتصادی یک ضرورت است، گفت:
بخش عمده مشکلات کسبوکارهای خانوادگی با چالشهای صنعتی شدن ایران، هماهنگ است. در واقع باید اذعان داشت که رشد تفکرات چپگرا، زمینه مصادره و از بین رفتن کسب وکارها را فراهم کرد.
او در ادامه یکی از آسیبها را همراه نشدن این کسبوکارها با زنجیره ارزش جهانی، دانست و افزود: نبود شفافیت و بیتوجهی به اصول حاکمیت شرکتی یکی دیگر از چالشهای کسبوکارهای خانوادگی است که باید حل شود.
این فعال اقتصادی خلاء مقرراتی و وجود مقررات زائد در بخش کسبوکارهای خانوادگی را به عنوان معضلی دیگر مطرح و تأکید کرد: اتاق ایران میتواند در شناسایی و رفع این مقررات زائد و خلاءهای قانونی، مؤثر عمل کند.
مالکیت در ایران به رسمیت شناخته نمیشود.
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
مسعود خوانساری، رئیس سابق اتاق تهران مهمترین مشکل را به رسمیت نشناختن مالکیت، عنوان کرد و گفت:
این چالش از دیرباز در ایران ریشه داشته و همچنان ادامه دارد. او عدم پذیرش حضور و تصدیگری بخش خصوصی در اقتصاد را علت عدم توسعه اقتصادی ایران معرفی کرد و گفت:
تا زمانی که حرمتی برای مالکیت قائل نباشیم، موفقیتی در اقتصاد نخواهیم داشت. خوانساری بزرگترین اقدامی که در این مسیر باید انجام شود را فرهنگسازی عنوان کرد.
رئیس سابق اتاق تهران معرفی هویت بخش خصوصی و شناساندن اقداماتی که فعالان بخش خصوصی و کارآفرینان در طول تاریخ انجام دادند را مأموریت اتاقها عنوان کرد و افزود: سعی کردیم با همایش امینالضرب که سالانه برگزار میشود این مهم را دنبال کنیم. راهاندازی مدرسه تکاپو اقدام دیگری بود که با همکاری دانشگاه امیرکبیر انجام شد. احیای بیمارستان بازرگانان نیز به همت بخش خصوصی صورت گرفت.
او خاطرنشان کرد: مهمترین وظیفه اتاقها، فرهنگسازی و معرفی دقیق و درست فعال اقتصادی و کارآفرین در سطح جامعه است.
تنها ۱۲ درصد صنعت در اختیار بخش خصوصی است.
برای مشاهده کلیپ سخنرانی روی تصویر کلیک فرمایید.
محمود نجفیعرب، رئیس اتاق تهران طبق آنچه در تاریخ مشاهده شده است، رویکرد و تفکر چپ را بر قوانین اقتصادی کشور حاکم دانست که همچنان همان مسیر ادامه دارد. او تأکید کرد: البته تلاشهای زیادی شد تا فرمان به دست بخش خصوصی سپرده شود که به حدود ۱۲ درصد در بخش صنعت رسیدیم. این فعال اقتصادی، وضعیت اقتصاد در بخش کسب و کارها را نامناسب ارزیابی کرد و گفت: تنها کشوری که در منطقه شرکتهای چندملیتی در آن فعالیت میکردند، ایران بود که بعد از انقلاب همگی ملی و به تدریج بسیاری از این صنایع نابود شدند.
حال با توجه به منویات رهبری که این استراتژی ابتدای انقلاب را نقد میکنند، میتوان فکری کرد و کسبوکارهای خصوصی و خانوادگی را تقویت کرد. بنابراین از تاریخ میتوان درس گرفت و اقتصاد را در مسیر درست قرار داد.
او ضمن تأکيد بر اینکه انجمن ترویج کسبوکارهای خانوادگی باید به اتاق ملحق شود، با اعلام خبر انجام مقدمات تاسيس و راه اندازی اولین مرکز کسبوکار خانوادگی در اتاق تهران به عنوان گام اول برای پرداختن به این موضوع، اظهار امیدواری کرد که این مرکز زمینه های تحقق نیازهای قانونی این حوزه را نیز فراهم آورد.
همچنین بیانیه پایانی همایش به عنوان سندی برای عزم و تعهد جمعی خانواده های کارآفرین، فعالان اکوسیستم هم آفرین و اتاق های امیدآفرین مورد تایید قرار گرفت.
بیانیه پایانی همایش ملی ۱۴۰۳۰۹۲۷
